Somalische moeders lezen voor

Eén van hen heeft in Somalië helemaal nooit leren lezen en schrijven, een ander heeft twee jaar onderwijs gevolgd. En toch zitten ze hier. In een leesclubje met een Nederlands boek voor hun neus. Het Lees&Schrijf! boek was nog een stapje te ver, maar Anton kan toveren ging er in als koek. Nadat ik het boek had voorgelezen, woorden had uitgelegd en grapjes in de illustraties had aangewezen wilden ze oefenen met voorlezen. 'Want dan kunnen we thuis met onze kinderen lezen. Dat is goed. Voor ons. En voor de kinderen.'

De collectie op het Lees&Schrijf! plein bevat materialen die geschikt zijn voor laaggeletterden en anderstaligen. 

Feest! Op OBS de Catamaran

Woeste Willem was er, de Boze Heks, Dolfje Weerwolfje, Willie Wonka en ook meester Frank was er vandaag niet als directeur maar als Dikke Druif, het maatje van de Kleine Kapitein. En zelfs een heuse koningin met een gouden mantel uit De koning wil een hond. Verder liepen er spidermannen ballerina's, koningen en prinsessen, ridders en voetballers, piraten en dieren, heksen en lieveheersbeesten en allerlei andere feestelijk uitgedoste leerlingen. Want het was feest op OBS De Catamaran. Vanwege de Kinderboekenweek. En ook vanwege de opening van maar liefst twee locaties van de Bibliotheek op school (MDE en Hermitage) . 

Meesters en juffen hielden een voorleesfestijn, kinderen deden een elfjeswedstrijd, Sylvia Vanden Heede las Vos en Haas vieren feest voor in de groepen 4 en de jongste en de oudste leerlingen van beide locaties knipten het lint door waarmee de officiele opening een feit was. En toen was het .... 

 'En gaan we nu gauw lezen? Yes!'

De Bieb helpt je kind omhoog

Nu het schooljaar weer in volle gang is horen we links en rechts de informatiebijeenkomsten voor ouders voorbij komen. De leerkrachten zijn uitgerust, de kinderen weer fris en ouders vol goede moed. 'Hoe kan ik mijn kind het beste helpen om dit jaar goed door te komen?' is een vraag die veel ouders zich stellen. Da's tegelijkertijd ingewikkeld en eenvoudig: zorgen dat een kind goed in zijn vel zit, want gelukkige kinderen leren makkelijker. En léés met met je kind. Want lezen helpt kinderen op zo veel vlakken vooruit. In deze mini-glossy voor ouders aandacht voor leuke weetjes en wetenschappelijke feiten, argumenten om te blijven voorlezen, ook als je kind zelf leert lezen, tips over trends en klassiekers, films, games, apps en leuke hebbedingen. 

Wil je als ouder uit je kind halen wat er in zit? Lees! Lees en heb plezier. Lees voor, lees samen, praat over het lezen en over de inhoud van het boek, lees zelf en wees een voorbeeld. De argumenten? Allemaal terug te vinden in de glossy! 

Voorlezen nog een beetje moeilijk? Probeer apps en kijkboeken

In de Ouderkamer van OBS De Octopus spraken we vanmorgen over het belang van  voorlezen. Oók als kinderen zelf al leren lezen. Want je zal als kleuter maar zijn voorgelezen uit prentenboeken met mooie en grappige verhalen zoals Poten omhoog van Catherina Valckx. Vol met rijke taal en nieuwe woorden. Als je dan in groep 3 plots te maken krijgt met alleen maar boekjes die een ander doel dienen -namelijk leren ontcijferen wat er staat- dan heb je wel hele dikke pech als je niet meer wordt voorgelezen omdat papa en mama trots en goedbedoeld zeggen: 'Nu kan jij het zelf.' Natuurlijk is dat een fantastische ontdekking en ook zeker iets om trots op te zijn. Maar de taal in de eerste leesboekjes is zó eenvoudig, dat het wel heel erg jammer zou zijn als het voorlezen zou stoppen. Behalve dat het gewoon nog steeds leuk is, blijft het ook zinvol voor de uitbreiding van de woordenschat, de ontwikkeling van de taal en het begrijpen van verhalen. 

Terecht merkten twee ouders op: 'Ik begrijp het, maar voor ons is het moeilijk. We kennen het Nederlands nog niet genoeg.' Gelukkig bieden kijkboeken, digitale prentenboeken en handige apps voor op de tablet een uitkomst. In kijkboeken kun je uren zoeken naar verstopte figuren en ondertussen praten over wat je allemaal ziet. Leuk en zinvol voor de taalontwikkeling van kind én ouder, was de constatering vanmorgen. Komt een kind thuis met een prentenboek dat je als ouder zelf niet aandurft, zoek dan eens op YouTube of er een digitale versie van verschenen is. Het aanbod is enorm. Bekijk het samen en lees daarna het boek nog eens. Misschien niet woord voor woord, maar nu het verhaal bekend is kom je met navertellen een heel eind. Het meest waren de ouders geïnteresseerd in de suggestie om apps op de telefoon of tablet te downloaden waarbij tekst en illustratie te zien zijn en het verhaal wordt voorgelezen. Interessant voor de kinderen én  voor de ouders. Ik hoop van harte dat ze de apps gaan downloaden! En gaan kijken en luisteren. Voor zichzelf en voor hun kinderen. 

FEEST!

Een Kinderboekenweekthema om enorm mee uit te pakken. Hoe zorg je er tegelijkertijd voor dat dit thema ook leidt tot dat waar de Kinderboekenweek voor bedoeld is, namelijk leesbevordering: voorlezen, praten over boeken, nieuwe titels ontdekken, extra leestijd creëren, aandacht voor boekpresentaties in beeldende, geschreven of gesproken vorm, een verfilmd jeugdboek én het boek aanprijzen. Alles met het doel kinderen te laten ervaren dat lezen behalve een 'vak op school' ook iets is wat je 'voor je plezier in je vrije tijd' kan doen. Twee leerkrachten dachten na over hoe je FEEST ook klein (dat wil zeggen: weinig voorbereiding en organisatie) kunt vieren en zetten eea op een rijtje:

• vaak worden er nieuwe boeken aangeschaft voor de KBW. Pak de boeken in een mooi papiertje in en start elke dag feestelijk met het uitpakken van een cadeautje 
• laat leerlingen van thuis een kussen of een knuffel meenemen en hang een slinger op als het leestijd is
• laat kinderen een beker meenemen van thuis en schenk op een bijzonder feestelijke leesmiddag een glaasje ranja, of nog bijzonderder: een kopje thee (kan best als je afspreekt dat er niet gelopen wordt) met een koekje
• vraag een vader om te komen voorlezen in je klas (in dit jaar is veel aandacht voor vaders voor lezen!)
• houd een voorleeswedstrijd in de klas. Winnaars kunnen doorstromen naar de lokale voorleeswedstrijd. Misschien ook een voorleeswedstrijd tussen de leerkrachten met leerlingen in de jury...? 
• Laat zwakkere lezers uit de bovenbouw goed voorbereid (!) voorlezen aan kleine groepjes van twee of drie kinderen uit lagere groepen. Plezier voor twee: de voorlezer doet succeservaring op en degene die voorgelezen wordt geniet van het verhaal. Dit hoef je niet schoolbreed te doen. Sluit een dealtje met een collega die dit ziet zitten. 
• fotografeer kinderen met een van hun favoriete boeken en laat opschrijven waarom ze zo van dit boek houden. 
• dit kan ook digitaal met de website/app fotobabble. De linkjes kunnen op de website van de school geplaatst worden. 
• laat kinderen een boek voor elkaar zoeken. "Ik denk dat jij dit misschien een leuk boek zal vinden omdat ik weet dat je van .... houdt". 

Veel lees- en feestplezier! 

'Wij op de grond en opa vertelde'

Terwijl ik de thee inschonk begon Beatriz spontaan een volksverhaal uit Angola te vertellen. ‘Oh ja,’ zei Maghaly, ‘bij ons in Curaçao  gebeurde dat ook. Wij op de grond en opa vertelde over geesten en zo. Daarna durfde je haast niet slapen. Soms durven mensen nog steeds ergens niet heen te gaan. Alleen door die verhalen. Ik vind het dom, maar ik word er ook bang van. Ja echt! Er is een weg op Curaçao waar ik nooit na tien uur ben geweest!’ lacht ze. Beatriz herkent dit. ‘Afrika….,’ zucht ze lachend. ‘’t Is een beetje raar daar hoor! De verhalen maken je bang, het zit in je hoofd. Maar oh, wat vertellen de mensen elkaar daar veel verhalen. In de tuin, onder een boom. Iedereen kent ze.’

We lezen vandaag uit Liefde en lef, een bundel met volksverhalen uit alle delen van de wereld, verzameld door Marita de Sterck. ‘Leuk?’ vraag ik als het eerste verhaal uit is. ‘Ja, heel leuk!’ Ze nemen alle drie het boek mee naar huis. ‘Tot volgende week!’

'Wat zou er toch gebeuren met Adinda?'

'Jaaaahhh, nú heb ik wel zin om Nederlands te lezen. Met boeken zoals deze.'
'Ik heb het ook wel eerder geprobeerd, maar er zijn te vaak te moeilijke woorden voor mij.'
'En die kinderboeken blijven maar kort leuk.'

Agata, Maghaly en Beatriz wisselen ervaringen uit. Ze lezen alle drie graag in hun moedertaal, maar in het Nederlands is het moeilijk. Ook al redden ze zich uitstekend in een gesprek. 'Ik had wel eens in de bibliotheek gekeken, maar de collecties Frans, Spaans en Portugees zijn erg klein,' aldus Beatriz. 'Ik koop wel eens wat tweedehands op de Kanaalweg,' tipt Maghaly. 'Veel Spaans en Engels daar hoor!' Voor Agata is het heel lastig om in dit land iets in het Pools te vinden.

Maar... Nu hebben ze in onze Lees&Schrijf!collectie Nederlandse boeken ontdekt die ze aankunnen. En dat smaakt naar meer. En dat was ook precies de bedoeling. 

Twee weken geleden zijn we met een klein clubje Nederlands lerende moeders van start gegaan met een kleine maar -zo blijkt inmiddels- gezellige leeskring. Thee, boeken en praten. Over het boek, de verfilming, eigen ervaringen naar aanleiding van wat we gelezen hebben, nieuwe woorden en rare uitdrukkingen. Van de vrachtwagen gevallen? In de bak zitten? Je moet het allemaal maar weten om de nuances in het verhaal goed te begrijpen. Door er over te praten leren ze veel bij en krijgen ze lol in het Nederlands. Nadat we de eerste keer samen Hind hadden gelezen las Maghaly het boek thuis nog eens. 'Nee niet saai, juist goed.' Beatriz koos voor Havelaars Saïdjah en Adinda. 'Ik ben halverwege gestopt. Ik moest nadenken. Wat zou er toch gebeuren met Adinda? Ik vond het heel mooi. Is er ook een film van?'

De gedachte aan een film kwam niet helemaal uit de lucht vallen (ook zo'n uitdrukking...). We lazen vandaag namelijk Vrienden voor het leven, beter bekend als de film Intouchables. Agata en Beatriz hadden de film al gezien en wilden dit graag lezen. Maghaly kende de film nog niet maar is enthousiast geworden en gaat hem binnenkort kijken. 

Voor ieder een eigen exemplaar. Voorlezen en meelezen en lachen. 

Maghaly bekijkt de onsterfelijke dansscene. 

Ik vroeg waar hun voorkeur naar uitgaat. Film of boek en waarom? Agata: 'Lezen is leuk, maar hard werken. De film zien helpt om te begrijpen.' Ook Maghaly kijkt graag films. 'Je moet het gewoon vaker horen, dan kan je een stukje terugspoelen. Soms een paar keer. Dan hoor je pas wat ze zeggen. Net als muziek luisteren. Dan zoek ik die tekst van Gers Pardoel op en dan leer ik nieuwe woordjes.'

Lang verhaal kort: deze dames hebben er lol in en gaan na afloop met extra boeken terug naar de taalles van Salima. Voor thuis. Taaldocente Salima van Alsare: 'Er is meer belangstelling van andere cursisten gekomen. Hopelijk kan dit volgend schooljaar een vervolg hebben. Ze vinden het echt leuk en nu willen er meer mensen meedoen.' 

Collectie Lees&Schrijf! tijdelijk opgenomen in de Bibliotheek op school.
Dit maakt lenen voor ouders een stuk toegankelijker. 

'Mijn opa had zo'n steen in de tuin. We vertelden elkaar dat die 's nachts tot
leven kwam. Dat er op werd gedanst. Daarom kies ik dit boek.'